Honderden meters vanaf de ingang, midden in een berg, aarde donker en smalle lage doorgangen. En dan nog vaak ook honderden meters verwijderd van de dichtstbijzijnde uitgang naar de open lucht. Het idee dat dit dan ook nog eens onder water is doet bij de meeste mensen het bloed al stollen.

Het karakter van een grot maakt dat deze vorm van duiken niet voor iedereen is weggelegd. Vaak liggen grotten in afgelegen gebieden zodat de logistiek vaak een uitdaging op zich is geworden. Daarnaast vereist het duiken in een grot nogal wat van een duiker zowel technisch als psychisch. Om op een veilige manier grotduiken te maken zal de duiker eerst een gedegen training moeten doorlopen.

Problemen welke in open water vaak alleen als lastig worden ervaren kunnen in een grot al snel uitmonden in een zwaar ongeval. Wie bijvoorbeeld verdwaalt doordat er geen gebruik is gemaakt van een gidslijn naar de uitgang, diegene die op de terugweg pas tot de ontdekking komt dat hij stroming tegen heeft en daardoor tweemaal zoveel lucht verbruikt als op de heenweg, diegene die in een verwarde lijn terecht komt en zichzelf daar niet uit kan bevrijden kan in een grot met onplezierige gevolgen geconfronteerd worden.

Wie echter de vele training die nodig is om met deze mogelijke problemen om te gaan heeft doorlopen en ook nog eens psychisch alles op een rijtje heeft wordt uiteindelijk beloond met een zeer bijzondere wereld van lange gangen met enorme variatie aan geologische structuren, de soms enorme zalen met stalactieten en stalagmieten, de overblijfselen van bewoning uit de ijstijd waar duizenden jaren geen mensen meer zijn geweest maar ook de bijzondere vormen van leven welke in grotten voorkomen.

Ook kan de grotingang, cenote of bron een indrukwekkende ervaring bieden. Kleine verborgen bosmeren, zwermen van kleinste jonge vissen of zelfs alligators in de cenotes van Mexico. Grotduiken is echter significant anders dan andere vormen van duiken in een overhead environment zoals ijsduiken en wrakduiken. Hieronder een aantal voorbeelden:

Grotten zijn bijzonder fragiele omgevingen. Ondanks dat wrak en ijsduikers ook rekening moeten houden met hun omgeving teneinde schade aan deze unieke omgeving te voorkomen is dit aanzienlijk minder dan de voorzichtigheid waarmee grotduikers te werk moeten gaan om schade aan de omgeving te voorkomen daar deze ander voor eeuwig verloren zou gaan.

Grotduikers penetreren de grotten over het algemeen veel verder dan wrak of ijsduikers zouden doen waardoor er een groter belang ontstaat voor een goede gas en algemene duikplanning. Ook zullen grotduikers hierdoor veel zelfstandiger moeten kunnen opereren.

IJsduiken vindt over het algemeen plaats in veel kouder water dan bij grotduiken het geval is. Dit heeft op zich dan weer een grote invloed op de duikmaterialen en technieken die daarbij komen kijken.

 

Uiteindelijk komt het er op neer dat ondanks dat Grot, IJs en Wrakduiken allemaal plaats vinden in een overhead environment dit totaal verschillende disciplines van elkaar zijn. Elk met zijn eigen specifieke risico's, materialen en technieken.

Het gevolg hiervan is dat er niet iets is als een algemene overhead environment duiker opleiding of configuratie. Geen enkele hoeveelheid ervaring in ijs en wrakduiken kan als vervanging dienen voor een juiste training in grotduiken (en andersom). Ook een acceptabele configuratie voor ijs of wrakduiken is niet automatisch een acceptabele uitrusting voor grotduiken.